Pierwsze w Polsce i jedyne na świecie Muzeum Ubezpieczeń powstało w roku 1987 w Krakowie dzięki staraniom pracowników krakowskiego oddziału PZU. Jego zbiory to ponad 200 lat historii ubezpieczeń na ziemiach polskich.

Muzeum zlokalizowane jest przy krakowskim oddziale okręgowym PZU, który ma swoją siedzibę na parterze kamienicy przy ul. Dunajewskiego 3. Nie sposób tu nie trafić. Muzeum znajduje się bowiem kilka minut drogi od Starego Rynku. Zbiory udostępniane są zwiedzającym przez cztery dni w tygodniu (od wtorku do piątku) w godzinach 9.00-11.00, choć wystarczy zadzwonić, aby ustalić indywidualne godziny zwiedzania. Kustoszem muzeum jest Marianna Halota, która nikomu nie odmówi gościny i zawsze bardzo chętnie opowie o działalności placówki.

Inicjatywa utworzenia muzeum zrodziła się podczas wystawy z okazji 175-lecia ubezpieczeń w Polsce, zorganizowanej w 1978 roku w Pałacu "Pod Baranami". Jubileuszowa ekspozycja cieszyła się tak dużym powodzeniem, że podjęto decyzję o dalszym gromadzeniu pamiątek, pochodzących często z początkowych lat działalności ubezpieczeniowej.

Obecnie w krakowskim Muzeum Ubezpieczeń znajduje się ponad 35000 eksponatów z 28 krajów. Zgromadzono tu kilkaset polis pochodzących z XIX wieku, liczne kwity, statuty, instrukcje i inne dokumenty związane z działalnością ubezpieczeniową. Prezentowane są tu również tabliczki do oznaczania ubezpieczonych budynków, narzędzia pracy dawnych agentów ubezpieczeniowych i interesujące dokumenty wewnętrzne towarzystw, przenoszące nas w świat "Dyrekcyj Generalnych", "Prześwietnej Publiczności" i "Panów Ajentów".

Zbiory Muzeum powiększyły się ostatnio w wyniku akcji zbierania pamiątek ubezpieczeniowych, będącej częścią zorganizowanych przez Grupę PZU obchodów jubileuszu 200-lecia ubezpieczeń na ziemiach polskich. Uroczyste przekazanie zgromadzonych pamiątek odbyło się 6 kwietnia 2004 r. w Warszawie i było połączone z otwarciem wystawy najcenniejszych eksponatów, wśród których znalazły się m.in. 200-letni rewers wystawiony przez Towarzystwo Ogniowe dla Miast w Prusach Południowych dla Woyciecha Kirstera oraz świadectwo TUnŻ VARSOVIA wystawione dla Leopolda barona Kronenberga w roku 1920 r.

A oto, co jeszcze można zobaczyć w Muzeum Ubezpieczeń:
* faksymile dekretu Fryderyka Wilhelma z 1803 roku o utworzeniu Towarzystwa Ogniowego miast w Prusach Południowych;
* polisa na życie Aleksandra hrabiego de Walewskiego, syna Napoleona i Pani Walewskiej, wystawiona przez francuskie towarzystwo "Union" w 1829 r.;
* kolekcja druków starych polis, wystawianych przez towarzystwa z terenu Polski, Austrii, Niemiec, Rosji, Włoch i Wielkiej Brytanii;
* żeliwna tablica wadowickiej Agencji Krakowskiego Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia, Gradu i na Życie (późniejszej "Florianki") z roku 1860;
* tabliczki z nazwami towarzystw do przybijania na ścianach budynków dla oznaczenia, że są one już ubezpieczone. Polisa była dowodem ubezpieczenia budynku od ognia i chroniła nerwy właściciela przed plagą natrętnych agentów konkurencyjnych towarzystw ubezpieczeniowych;
* reklamowe skarbony do zbierania corocznych składek;
* kolekcja znaków firmowych towarzystw ubezpieczeniowych - przyrządy do mierzenia ziemi (tzw. fajtaki), zestawy do kolczykowania ubezpieczonego bydła i inne narzędzia pracy pośredników rejonowych;
* dokumenty wewnętrzne towarzystw, jak na przykład potwierdzenie przełożonego "iż pracownik pod każdym względem żeni się dobrze i w bardzo dobrej rodzinie" niezbędne do otrzymania zezwolenia na zawarcie związku małżeńskiego;
* stare i nowe materiały promocyjne towarzystw ubezpieczeniowych, na przykład stary bilet MPK ze - stemplem "Wypadki chodzą po ludziach - ubezpiecz się w PZU" lub odezwa z 1923 roku, zachęcająca do ubezpieczania upraw od gradobicia adresowana "Do Panów Rolników".

Muzeum czynne jest od wtorku do piątku w godz. 9.00 - 11.00.